خطوط جوش – خطوط جوش را می توان به شکل خطوط نازک روی سطح قطعه مشاهده نمود (شکل ۱-۶).

 

شکل ۱-۶ – خط جوش روی سطح قطعه

احتمال مشاهده خطوط جوش در نزدیکی سوراخ قطعات (شکل ۲-۶) و یا روی هر سطحی از قطعه (شکل ۳-۶) که دو جبهه مختلف جریان مذاب به یکدیگر می رسند ، وجود دارد.

 

شکل ۲-۶ – خط جوش نزدیک سوراخ قطعه

شکل ۳-۶ – خط جوش روی سطح قطعه

خطوط جوش در نقاطی که دو جبهه مختلف مواد مذاب در داخل حفره قالب به یکدیگر می پیوندند ، ظاهر می شوند.(شکل ۴-۶)

      

الف) – پیوستن دو جبهه جریان مذاب     ب) – ایجاد خط جوش

حبس شدن هوا و یا گاز بین دو جبهه مواد مذاب ، باعث افزایش شدت خطوط جوش می شود. (شکل ۵-۶)

    

الف) – وجود هوا بین دو جبهه جریان مذاب    ب) – ایجاد خط جوش

چنانچه دمای جبهه مذاب برای آمیختن خیلی سرد باشد ، در ناحیه پیوستن دو جبهه به یکدیگر ، خط جوش ظاهر می گردد.(شکل ۶-۶)

     

الف) – پایین بودن دمای جبهه مذاب    ب) – ایجاد خط جوش پس از پیوستن جبهه مذاب

خطوط جوش فقط هنگامی که دو یا چند جبهه مواد مذاب می بایست با یکدیگر آمیخته شوند ، تشکیل می گردد. این در نقاطی که جریان مذاب توسط موانع داخل قالب به چند جریان تقسیم می گردد ، اتفاق می افتد. (شکل ۷-۶)

شکل ۷-۶ – تقسیم جریان مذاب توسط موانع داخل قالب

سرعت تزریق و دما بر شدت خط جوش مؤثر است به نحوی که سرعت تزریق و دمای پایین موجب تشدید شکل گرفتن و ظاهر شدن خط جوش روی قطعه می گردد در صورتیکه دما و سرعت تزریق بالا آثار خط جوش را کمتر نمایان می کند.

هوا و گاز داخل حفره قالب توسط جریان مذاب به جلوی جبهه مذاب رانده می شود و معمولاً از طریق منافذ خروج هوای قالب و یا خط جدایش دو نیمه قالب ، تخلیه می گردد. چنانچه هوا یا گاز داخل حفره قالب حبس شود ، این امر موجب مقاومت بین دو جبهه مذاب برای آمیختن با یکدیگر می گردد.(شکل ۸-۶)

توجه : همیشه قبل از ایجاد تغییرات در پارامتر های فرایند تزریق ، اطمینان حاصل نمایید که منافذ تخلیه هوای قالب در شرایط مطلوب قرار داشته باشند.

      

الف) انسداد منافذ خروج هوا و عدم تخلیه صحیح هوای قالب     ب) ایجاد خطوط جوش به دلیل اختلال در تخلیه هوای داخل قالب

     

ج) باز بودن منافذ خروج هوا و تخلیه صحیح هوای قالب     د) عدم تشکیل خطوط جوش به دلیل تخلیه کامل هوای داخل قالب

حتی با وجود جریان مذاب (پر شدن حفره قالب) صحیح و شرایط مطلوب تخلیه هوای داخل قالب ، برای اطمینان از پیوند صحیح جبهه مذاب می بایست فشار نگهدارنده مناسب اعمال شود. میزان فشار نگهدارنده و مدت زمان اعمال آن باعث تحکیم جبهه مذاب می گردد و تشکیل خطوط جوش را کاهش می دهد. لازم به ذکر است که خطوط جوش در انتهای مسیر جریان مذاب ، نیاز به فشار بیشتری برای تحکیم جبهه مذاب دارد.

 

روش های رفع خطوط جوش

۶-۱ افزایش دمای مذاب- برای به حداقل رساندن آثار خطوط جوش و تقویت ناحیه پیوند مذاب ، می بایست دمای جبهه مذاب افزایش داده شود که این کار را می توان توسط افزایش دمای قالب و یا افزایش دمای مذاب انجام داد.

۶-۲ افزایش فشار نگهدارنده و مدت زمان اعمال آن- میزان فشار نگهدارنده و مدت زمان اعمال آن بر پیوند و تحکیم مذاب در ناحیه تشکیل خط جوش تاًثیر دارد. افزایش فشار نگهدارنده موجب کاهش پدیداری خط جوش می گردد.

۶-۲ تخلیه صحیح و کامل هوای داخل قالب- چنانچه علت تشکیل خطوط جوش عدم تخلیه صحیح هوای داخل قالب می باشد ، با کاهش سرعت تزریق می توان میزان تخلیه هوا را کاهش داد ولی این ممکن است رای خطوط جوش اثر برعکس داشته باشد. آرامتر پر شدن حفره قالب به جبهه مذاب فرصت می دهد تا دمای آن کاهش یابد. جبهه مذاب سردتر منجر به تشکیل جوش ضعیف و پدیدار شدن خط جوش می گردد. میزان تخلیه هوا را نیز می توان با افزایش تعداد منافذ تخلیه هوای قالب کاهش داد. پدیدار شدن ناگهانی یک خط جوش در حین تولید معمولاً ناشی است از مسدود شدن یک یا چند منفذ تخلیه هوا. طراحی منافذ تخلیه هوا می بایست به گونه ای باشد که تمیز کاری آنها خودکار انجام شود. (به صورت مخروطی با عرض و عمق بیشتر)

۶-۳ تغییر موقعیت تغذیه مواد ورودی به حفره قالب- برخی اوقات ممکن است با ایجاد تغییرات در پارامترهای فرایند تزریق نتوان خطوط جوش را از بین برد و برای رهایی از این مشکل صرفاً می بایست موقعیت تغذیه مواد ورودی به حفره قالب را جابجا نمود.(شکل ۹-۶ الی ۱۲-۶)

جوش زود تشکیل می شود – پیوند جبهه مواد ضعیف است – خط جوش قابل رؤیت می باشد.

شکل ۹-۶ – موقعیت تغذیه مواد ورودی به حفره قالب (۱)

پیوند جبهه مواد ضعیف است – خط جوش قابل رؤیت می باشد.

شکل ۱۰-۶ – موقعیت تغذیه مواد ورودی به حفره قالب (۲)

پیوند و تحکیم جبهه مواد می تواند در مرحله اعمال فشار نگهدارنده انجام شود – تشکیل خط جوش بسیار نازک.

شکل ۱۱-۶ – موقعیت تغذیه مواد ورودی به حفره قالب (۳)

جوش خوردن جبهه مواد– پیوند و تحکیم جبهه مواد می تواند در مرحله پر شدن حفره قالب رخ دهد – ناپدید شدن خطوط جوش بالقوه

شکل ۱۲-۶ – موقعیت تغذیه مواد ورودی به حفره قالب (۴)

توجه : به خاطر داشته باشید که ایجاد تغییر در موقعیت تغذیه مواد ورودی به حفره قالب برای حذف خطوط جوش می تواند موجب ظاهر شدن عیوب دیگری مانند جریان فوراره ای (بخش ۱) را به دنبال داشته باشد.

۶-۴ کاهش تعداد تغذیه مواد ورودی به حفره قالب – چنانچه قطعه مورد نظر بیش از یک تغذیه مواد ورودی به حفره قالب داشته باشد و یا در حین تزریق آن ، جبهه مذاب با مانع مواجه شود ، می تواند باعث ایجاد خطوط جوش گردد(شکل ۳۱-۶). پدیداری خطوط جوش به شرایط صحیح فرایند تزریق و تخلیه مناسب هوای حفره قالب بستگی دارد.

     

الف) ورود مذاب از طریق ۲ کانال تغذیه مواد     ب) تشکیل خط جوش به دلیل تخلیه ناقص هوای داخل قالب